Region świętokrzyski to tysiąc lat historii w kamieniu.
Klasztory, królewskie zamki i magnackie rezydencje leżą blisko siebie.
Opactwo na Świętym Krzyżu
Pobenedyktyński klasztor na Łysej Górze to najstarsze polskie sanktuarium.
Tradycja wiąże fundację z Bolesławem Krzywoustym w XII wieku.
Od 1936 roku opiekują się nim Misjonarze Oblaci Maryi Niepokalanej.
Więcej znajdziesz na stronie Święty Krzyż.
Zamek Królewski w Chęcinach
Gotycka warownia z przełomu XIII i XIV wieku góruje nad miasteczkiem.
Bywała skarbcem koronnym i więzieniem stanu.
Z wież zobaczysz panoramę aż po Łysogóry.
Zwiedzanie jest biletowane; godziny zmieniają się sezonowo - sprawdź zamekcheciny.pl.
Krzyżtopór w Ujeździe
Rezydencja Krzysztofa Ossolińskiego z lat 30. XVII wieku.
Przed budową Wersalu należała do największych budowli pałacowych Europy.
Zniszczona podczas potopu szwedzkiego, nigdy nie odzyskała świetności.
Dziś to trwała ruina udostępniona turystom.
Bodzentyn
Dawna rezydencja biskupów krakowskich u stóp Łysogór.
Zobaczysz ruiny pałacu biskupiego i kolegiatę z gotyckimi korzeniami.
Miasteczko to dobra baza wypadowa na Łysicę.
Pałacyk Sienkiewicza w Oblęgorku
Dar narodu polskiego dla noblisty z 1900 roku.
Dziś oddział Muzeum Narodowego w Kielcach z autentycznymi wnętrzami pisarza.
Praktycznie
Chęciny, Tokarnię i Jaskinię Raj zwiedzisz jednego dnia - dzieli je kilkanaście minut jazdy.
Krzyżtopór leży na uboczu; dolicz około godziny dojazdu z Kielc.
Muzea często nieczynne w poniedziałki. Weryfikuj godziny na stronach oficjalnych.
Na Świętym Krzyżu pamiętaj o charakterze sakralnym miejsca.
Najczęstsze pytania
Który zamek regionu jest największy?
Krzyżtopór w Ujeździe. XVII-wieczna rezydencja Ossolińskich należała do największych w Europie przed budową Wersalu.
Czy zamek w Chęcinach jest udostępniony?
Tak, ruiny zwiedza się za biletem. Godziny zmieniają się sezonowo - sprawdź stronę zamku przed wizytą.
Gdzie mieszkał Henryk Sienkiewicz?
W Oblęgorku koło Kielc. Pałacyk był darem narodu z 1900 roku, dziś działa tam muzeum pisarza.
Reklama
Zamki i warownie
Zamek Królewski w Chęcinach -
warownia z przełomu XIII i XIV wieku, pełniąca funkcje skarbca koronnego,
więzienia i wdowiej oprawy królowych.
Z wieży rozciąga się najrozleglejsza panorama regionu.
Krzyżtopór w Ujeździe -
rezydencja Ossolińskich z XVII wieku, jedna z największych budowli
pałacowych ówczesnej Europy, wzniesiona jeszcze przed Wersalem.
Zachowana jako monumentalna trwała ruina.
Ruiny zamku biskupów krakowskich w Bodzentynie -
w centrum miasteczka, na trasie między oboma wejściami na grzbiet Łysogór.
Sakralne dziedzictwo
Opactwo na Świętym Krzyżu -
najstarsze polskie sanktuarium, starsze niż Jasna Góra,
z relikwiami Drzewa Krzyża Świętego. Od jego wezwania pochodzi nazwa całego regionu.
Klasztor bernardynek w Świętej Katarzynie -
zespół klauzurowy u stóp Łysicy, sięgający XV wieku.
Kolegiata w Wiślicy - jeden z najcenniejszych zabytków
romańskich i gotyckich w Polsce, z zachowaną słynną płytą posadzkową.
Więcej: Ponidzie.
Kościoły drewniane regionu - rozproszone po wsiach,
część przeniesiona do skansenu w Tokarni.
Muzeum Narodowe w Kielcach - dawny pałac biskupów krakowskich,
jeden z najlepiej zachowanych zespołów rezydencjonalnych XVII wieku w Polsce.
Muzeum Starożytnego Hutnictwa w Nowej Słupi -
zbudowane nad autentycznym stanowiskiem pieców dymarskich.
Dziedzictwo przemysłowe - najmniej znany skarb regionu
Staropolski Okręg Przemysłowy to jeden z najciekawszych,
a jednocześnie najrzadziej odwiedzanych szlaków dziedzictwa w Polsce.
Nad rzekami Kamienną, Czarną i Bobrzą od XVI do XIX wieku działała sieć zakładów
napędzanych wodą: wielkich pieców, walcowni i kuźnic.
Zachowane obiekty znajdziesz m.in. w Sielpi, Maleńcu i Nietulisku.
To miejsca bez tłumów, za to z autentyczną, przemysłową architekturą
i maszynami sprzed dwóch stuleci.
UNESCO w regionie
Krzemionki to jedyny obiekt z listy światowego dziedzictwa
w województwie - neolityczne kopalnie krzemienia pasiastego
wpisane na listę UNESCO w 2019 roku.
Wydobycie zaczęło się tu około 3900 lat p.n.e.,
a zachowany układ szybów i chodników należy do najlepszych na świecie.
Jak ułożyć trasę zabytkową
Region dzieli się naturalnie na trzy kierunki.
Zachód: Chęciny, Tokarnia, Oblęgorek, Kielce.
Centrum: Święty Krzyż, Bodzentyn, Ciekoty.
Wschód: Krzemionki, Krzyżtopór, Nowa Słupia, a dalej Sandomierz.
Trzymanie się jednej grupy dziennie oszczędza godziny w aucie -
gotowe scenariusze w dziale Plany wycieczek.
