Godzinę na południe od Łysogór krajobraz łagodnieje.
Nida leniwie meandruje wśród łąk, wzgórza są z gipsu, a miasteczka pachną historią.
Witaj na Ponidziu.
Kraina gipsu i meandrów
Ponidzie to dolina Nidy z otaczającymi wzgórzami, chroniona w zespole parków krajobrazowych.
Osobliwością są gipsy - w tym krystaliczne odmiany o wielkich, szablastych kryształach.
Rzeka tworzy tu rozlewiska i starorzecza, raj dla ptaków wodnych.
Dla przyrodników to jeden z najcenniejszych zakątków województwa.
Wiślica - lekcja początków Polski
Niepozorne miasteczko o wielkiej przeszłości.
W romańsko-gotyckiej kolegiacie i jej podziemiach zobaczysz słynną płytę orantów -
unikatowy zabytek sztuki romańskiej.
Wiślica należy do najstarszych ośrodków polskiego chrześcijaństwa.
Pińczów i okolice
Dawna stolica polskiego renesansu i reformacji.
Z kamieniołomów pińczowskich pochodził kamień, z którego rzeźbiono w całej Rzeczypospolitej.
Nad miastem góruje kaplica św. Anny, a w rynku czuć klimat dawnej świetności.
Uzdrowiska: Busko i Solec
Busko-Zdrój i Solec-Zdrój słyną z wód siarczkowych o leczniczych właściwościach.
Parki zdrojowe, tężnie i baseny mineralne kuszą także turystów bez skierowania.
To idealny regeneracyjny finał po dniach na szlakach.
Jak zwiedzać Ponidzie
Jednodniowa pętla z bazy pod górami: Wiślica → Busko-Zdrój → Pińczów.
Aktywnie: spływ kajakowy Nidą - jedną z najspokojniejszych rzek Polski.
Przyrodniczo: punkty widokowe na meandry i rezerwaty gipsowe okolic Skorocic.
Regeneracyjnie: popołudnie w tężniach lub basenach mineralnych uzdrowisk.
Najczęstsze pytania
Czym Ponidzie różni się od Gór Świętokrzyskich?
To osobna kraina: zamiast kwarcytowych grzbietów - dolina Nidy, gipsowe wzgórza i klimat uzdrowiskowy. Świetne uzupełnienie górskiego wyjazdu.
Ile jedzie się z Łysogór na Ponidzie?
Około godziny autem. Wiślicę i Busko-Zdrój da się połączyć w jednodniową pętlę z bazy pod górami.
Co jest obowiązkowym punktem?
Wiślica - jedna z kolebek polskiego chrześcijaństwa, z romańską kolegiatą i słynną płytą orantów w podziemiach.
Reklama
Zupełnie inny region w tym samym województwie
Ponidzie to dolina Nidy w południowej części województwa świętokrzyskiego -
kraina, która nie ma nic wspólnego z krajobrazem Łysogór.
Zamiast zalesionych grzbietów: szerokie rozlewiska, łagodne wzgórza,
wapienne i gipsowe podłoże.
To także najcieplejszy mikroklimat regionu,
sprzyjający roślinności ciepłolubnej i uprawie winorośli.
Dla turysty oznacza to jedno: gdy w Łysogórach jest chłodno i mokro,
na Ponidziu bywa o kilka stopni cieplej.
Wiślica - perła romańszczyzny
Najważniejszy zabytek Ponidzia to zespół kolegiaty w Wiślicy,
jeden z najcenniejszych obiektów romańskich i gotyckich w Polsce.
Największą osobliwością jest zachowana płyta posadzkowa
z rytowanymi przedstawieniami postaci - zabytek unikatowy w skali europejskiej.
Wiślica była w średniowieczu jednym z ważniejszych ośrodków państwa Piastów,
co dziś zaskakuje, bo miejscowość jest niewielka.
To jedno z tych miejsc, gdzie kontrast między dawną a obecną rangą
jest najbardziej uderzający.
Uzdrowiska: Busko-Zdrój i Solec-Zdrój
Ponidzie to zagłębie uzdrowiskowe województwa.
Oba kurorty czerpią z wód siarczkowych należących do najsilniejszych w Europie,
wykorzystywanych w leczeniu schorzeń narządu ruchu, reumatologicznych i skórnych.
Busko jest większe, z parkiem zdrojowym i rozbudowaną bazą
sanatoryjną.
Solec - mniejszy i spokojniejszy, z basenami mineralnymi
dostępnymi także dla gości spoza turnusów.
Więcej: winnice, SPA i wellness.
Przyroda Ponidzia
Gipsowe i wapienne podłoże stworzyło siedliska,
których nie ma nigdzie indziej w regionie:
murawy kserotermiczne o charakterze stepowym
z roślinnością ciepłolubną, w tym gatunkami rzadkimi w skali kraju.
Dolina Nidy z rozlewiskami jest też ważnym terenem dla ptaków wodno-błotnych.
Dla obserwatorów przyrody to jeden z ciekawszych obszarów województwa -
zupełnie inny profil niż leśne Łysogóry.
Zobacz też: Rezerwaty przyrody.
Co tu robić
Rower - najlepszy teren w województwie na spokojną jazdę:
płasko, mało ruchu, ładne widoki. Zobacz Trasy rowerowe.
Kajak po Nidzie - spokojna rzeka, dobra dla początkujących.
Winnice - kilka gospodarstw prowadzi degustacje;
terminy ustalaj indywidualnie, bo to zwykle małe, rodzinne uprawy.
Zabytki - poza Wiślicą warto zajrzeć do Pińczowa i Nowego Korczyna.
Baseny mineralne - realna alternatywa dla hotelowego basenu.
Ponidzie sprawdza się jako dzień odmiany po dwóch-trzech dniach
chodzenia po Łysogórach: inny krajobraz, płaski teren i możliwość regeneracji.
Z Kielc to około godziny drogi.
