Rezerwaty przyrody

Góry Świętokrzyskie to nie tylko park narodowy. Region otacza sieć rezerwatów: geologicznych, leśnych i krajobrazowych. Większość zwiedzisz bezpłatnie, po znakowanych ścieżkach.

Rezerwaty w Kielcach

Kielce mają w granicach miasta kilka rezerwatów geologicznych. To ewenement w skali Polski.

Kadzielnia

Dawny kamieniołom wapieni dewońskich w centrum miasta. Zobaczysz Skałkę Geologów, amfiteatr i podziemną trasę turystyczną. Trasa podziemna jest biletowana - aktualne ceny znajdziesz na stronie Geoparku Kielce.

Ślichowice i Wietrznia

Rezerwat Ślichowice im. Jana Czarnockiego chroni słynny fałd tektoniczny. Wietrznia im. Zbigniewa Rubinowskiego to rozległe wyrobisko z Centrum Geoedukacji. Oba miejsca pokazują, jak fałdowały się skały paleozoiczne.

Rezerwaty wokół Łysogór

Chełmowa Góra

Wzniesienie koło Nowej Słupi, dziś w granicach ŚPN. Słynie z modrzewia polskiego, chronionego tu już od 1920 roku. To jeden z najstarszych obszarów chronionych w Polsce.

Obszary ochrony ścisłej ŚPN

Wewnątrz parku działają obszary ochrony ścisłej, m.in. na Łysicy i Łysej Górze. Przyroda rządzi się tam sama, bez ingerencji człowieka. Wstęp poza szlak jest zabroniony.

Dalej od głównego pasma

Warto zobaczyć też rezerwaty skalne Gór Świętokrzyskich w szerszym sensie. Przykłady: Skałki Piekło pod Niekłaniem czy rezerwat Góra Zelejowa koło Chęcin. Zelejowa słynie z żyłowego kalcytu, zwanego różanką zelejowską.

Zasady zwiedzania

  • Trzymaj się ścieżek. Rezerwaty chronią siedliska wrażliwe na wydeptywanie.
  • Nie zbieraj skał, roślin ani grzybów.
  • Psy prowadź na smyczy tam, gdzie są dozwolone.
  • Zabierz śmieci ze sobą. Kosze bywają tylko przy wejściach.

Praktycznie

Rezerwaty kieleckie połączysz w jeden spacer miejski. Zaplanuj 3-4 godziny na Kadzielnię, Wietrznię i Ślichowice. Dojazd komunikacją miejską lub autem - parkingi są przy każdym z nich.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp do rezerwatów jest płatny?

Rezerwaty opisane na tej stronie są ogólnodostępne i bezpłatne. Płatne bywają dodatkowe atrakcje, np. podziemna trasa na Kadzielni.

Który rezerwat wybrać z dziećmi?

Kadzielnię w Kielcach. Krótkie ścieżki, amfiteatr, skałki i geologia podana przystępnie.

Czym są rezerwaty geologiczne Kielc?

To dawne kamieniołomy w granicach miasta. Chronią odsłonięcia skał dewońskich i permskich o europejskiej randze.

Rezerwat a park narodowy - czym się różnią

To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie. Świętokrzyski Park Narodowy obejmuje trzon Łysogór, ma własną administrację, bilety i infrastrukturę turystyczną. Rezerwaty to mniejsze, punktowe formy ochrony rozsiane po całym województwie - zwykle bez biletów, bez kas i często bez oznakowanych tras.

Wniosek dla turysty: w rezerwatach jest ciszej i mniej wygodnie. To ich zaleta, jeśli szukasz spokoju, i wada, jeśli oczekujesz infrastruktury.

Najciekawsze rezerwaty regionu

  • Kadzielnia w Kielcach - dawny kamieniołom w środku miasta, z odsłoniętym profilem wapieni, amfiteatrem i podziemną trasą turystyczną. Najbardziej dostępny rezerwat w regionie.
  • Miedzianka - skalisty szczyt dawnych kopalni miedzi koło Chęcin, z panoramą wapiennego południa i śladami wielowiekowego górnictwa.
  • Chełmowa Góra - stanowisko modrzewia polskiego, chronione jeszcze przed utworzeniem parku narodowego. Najpiękniej w październiku, gdy modrzewie się złocą (opis szlaku).
  • Rezerwaty Grzbietu Chęcińskiego i Zgórskiego - wapienne wzgórza ze skałkami, murawami kserotermicznymi i florą zupełnie inną niż w kwarcytowych Łysogórach.
  • Rezerwaty leśne Pasma Klonowskiego i Cisowsko-Orłowińskiego - stare buczyny i jedliny, najrzadziej odwiedzane fragmenty regionu.
  • Rezerwaty Ponidzia - murawy stepowe i stanowiska gipsowe w dolinie Nidy; przyrodniczo to zupełnie inny świat (zobacz: Ponidzie).

Dlaczego region ma ich tak wiele

Powód jest geologiczny. Na małym obszarze spotykają się kwarcyty, wapienie, dolomity, gipsy i lessy - a każde podłoże tworzy inne siedlisko. Dlatego region ma jednocześnie górskie jedliny, wapienne murawy kserotermiczne i stepowe zbiorowiska Ponidzia.

Ta różnorodność jest podstawą przyrodniczej wartości województwa i powodem, dla którego rezerwaty są tak liczne i tak różne od siebie. Szerzej opisujemy to w dziale Geologia.

Zasady zwiedzania

  • Poruszaj się po wyznaczonych ścieżkach, jeśli takie są; w rezerwatach bez tras kieruj się zasadą minimalnej ingerencji.
  • Nie zbieraj roślin, grzybów ani okazów geologicznych. W rezerwatach dotyczy to również kamieni i skamieniałości.
  • Bez biwakowania i ognisk.
  • Psy - w większości rezerwatów obowiązują ograniczenia; sprawdź tablice na wejściu.
  • Murawy kserotermiczne są wyjątkowo wrażliwe na wydeptywanie - jedno zejście ze ścieżki niszczy roślinność na lata.

Świętokrzyski niezbędnik

Raz w miesiącu: nowe trasy, terminy wydarzeń i zmiany cen biletów. Zero spamu.